Een Duits onderzoeksteam heeft in oktober van 2017 de opvallende resultaten van een doorlopend onderzoek bekend gemaakt, daaruit is gebleken dat het aantal insecten drastisch is afgenomen in de laatste jaren. Op internet zie je hiervoor diverse logische redenen genoemd maar het harde bewijs lijkt te ontbreken:

  • het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de (biologische) landbouw
  • te eenzijdige weilanden met onvoldoende afwisseling en biodiversiteit
  • de mogelijke klimaatverandering heb ik nergens gelezen maar daar denk ik zelf wel eens aan.

Gelukkig worden diverse initiatieven ontplooid om het probleem op een serieuze wijze aan te pakken. Zo heeft de Europese Unie dit jaar besloten om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen met neonicotinoïden te verbieden, hiermee wordt getracht om de ontstane bijensterfte een halt toe te roepen. Een andere positief signaal stond vandaag op de website van dagblad Trouw, ruim 80% van de Nederlandse boeren wil overstappen naar een meer milieuvriendelijke werkwijze, zie https://www.trouw.nl/groen/boer-wil-verduurzamen-om-uit-de-crisis-te-komen~a9091ad5/.

Een goede slogan om het probleem aan te pakken is de uitspraak: ‘een beter milieu begint bij jezelf’. Op micro niveau dienen we als boomkwekerij M. van den Oever en individuele gemeente maatregelen te nemen om de biodiversiteit te verbreden. Als bedrijf zijn we sinds een aantal jaar actief aan de slag gegaan. In samenwerking met bijenhoudersvereniging St. Ambrosius uit Haaren (https://haaren.bijenhouders.nl/) hebben we wederom bijenkasten geplaatst op onze boomkwekerij om een brede biodiversiteit te bevorderen. We zaaien bloemenmengsels in op diverse lege stroken in de boomkwekerij. Deze trekken veel nuttige insecten aan zoals vlinders, hommels, bijen en lieveheersbeestjes. Bovendien hebben we veel nestkastjes voor vogels opgehangen in onze boomkwekerij waardoor het aantal vogels aantoonbaar toeneemt. Ten slotte zijn we net als een aantal andere agrariërs bezig zijn met houtwallen rondom percelen, natuurlijke akkerranden en een extensief maaibeleid om weidevogels te beschermen.

Als gemeente kun je ook van allerlei maatregelen nemen om de biodiversiteit te verbreden. Zo bezocht ik een aantal jaren geleden een stadspark in Oslo waar het werkelijk vol hing met nestkastjes voor vogels. Je kunt denken aan het hangen van specifieke kasten voor uilen, zwaluwen, spreeuwen of mezen. Bij de Boomfeestdag 2018 van de gemeente Haaren op basisschool Willibrordus in Esch hebben de kinderen vrijwilligers geholpen bij het in elkaar zetten van een groot insectenhotel om bij de school te plaatsen, een prachtig initiatief.

In Stadsparken, (vlinder)tuinen en op groenstroken kun je bewuste keuzes maken. Je ziet steeds meer voorbeelden van projecten waar wordt gekozen voor een specifiek sortiment aan bomen, heesters en vaste plantenmengsels die aantrekkelijk zijn voor bijen/ hommels/ insecten. Laanboomsoorten als Sierkers (bijv. Prunus yedoensis), Linde, Honingboom (Sophora japonicum), Bijenboom (Tetradium daniellii) en Blazenboom (Koelreiteria paniculatie) zijn aantrekkelijk voor bijen omdat ze tijdens hun bloeiperiode over veel nectar beschikken.

Binnen het NL-Greenlabel netwerk is nog meer kennis aanwezig, het is belangrijk om deze kennis met elkaar te delen tussen partners zodat we gezamenlijk nog betere maatregelen kunnen nemen. Het verbreden van onze biodiversiteit in ons landschap en de openbare ruimte is een onderwerp dat meer aandacht zou moeten krijgen. Het onderwerp insectensterfte zou je centraal moeten stellen om daarna naar gezamenlijke verbetermaatregelen te streven.