Zoals u van ons bedrijf gewend bent, sluiten we het kalenderjaar af met de beschrijving van een mooie botanische soort. Dit jaar kiezen we voor de Catalpa bignonioides. Deze boomsoort komt van nature voor in de gemengde loofhoutbossen in de zuidoostelijke staten van de Verenigde Staten.

Fijne Kerstdagen 2018 | CATALPA BIGNONOIDES
Fijne Kerstdagen 2018 | CATALPA BIGNONIOIDES

De botanische naam Catalpa is afgeleid van een term die de inheemse bevolking gebruikte voor de boom. Een lokale indianenstam genaamd ‘Muscogee’ gebruikte de naam ‘Kutuhlpa’ voor de boom, vertaald als gevleugelde (open) kroon. De Indianen gebruikten vroeger delen van deze boom als geneesmiddel. De Engelse botanicus Mark Catesby (1683-1749) ontdekte de boom in Amerika en schreef  voor het eerst over Catalpa. De soortnaam bignonioides is genoemd naar de Franse pater Jéan Paul Bignon (1662-1743), deze abt was ook bibliothecaris en predikant voor koning Lodewijk XIV aan het Franse Hof. De bekende Franse botanicus Joseph Pitton (1651-1743) vernoemde de boom naar de pater om hem te eren. Carl Linnaeus (1707-1778) stelde in 1753 de naam Bignonia catalpa vast. De boom is in 1726 in Engeland ingevoerd en daarna over de vorstenhuizen en rijke kooplieden in Europa verspreid.

De bomen zijn in de zomer duidelijk te herkennen aan de grote hartvormige, frisgroene  bladeren. Opvallend zijn de lange bladstelen die wel 12 tot 15 cm lang kunnen worden.

Het blad verschijnt relatief laat in het voorjaar aan de boom en valt relatief vroeg in het najaar af. De sierrijke witte bloemen verschijnen in brede eindstandige tuilen die wel 15 tot 30 cm lang kunnen worden, de bloeiperiode valt in de maanden juni en/ of juli. De losse trechtervormige bloemen hebben de vorm van een trompet, vandaar de Nederlandse naamgeving van ‘Trompetboom’. In de maanden september/ oktober verschijnen de vruchten als opvallende lange groene ‘peulen’, deze kunnen wel 30 tot 35 cm lang worden. In de winter blijven deze vaak als verdorde slierten in de boom hangen. Door deze spectaculaire vruchtdracht wordt de boom in Engeland wel ‘Indian Bean tree’ of ‘Cigartree’ genoemd.

Catalpa bignonioides is te herkennen aan zijn wat grillige en hoekige vertakking in de kroon, de boom kan 10 tot 15 meter hoog worden. Als de boom de ruimte krijgt kan de boom ook breed uitgroeien met zware gesteltakken. De boom komt het beste tot zijn recht op een wat beschutte standplaats omdat de breekbare twijgen gevoelig kunnen zijn voor de wind. Over het algemeen stelt de boom weinig bodemeisen, al komt de boom op een hele natte ondergrond minder goed tot zijn recht. De Catalpa bignonioides kan prima worden aangeplant op groenstroken of in stadparken, waar hij de ruimte heeft om zich optimaal te ontwikkelen. De boom vormt vaak een mooie markering bij oude monumentale gebouwen of bij musea.

Waarschijnlijk de meeste bekende cultivar is de bloemloze Catalpa bignonioides ‘Nana’, die vaak als geënte bolvorm op stam in tuinen wordt aangeplant. Een zeer sierrijke cultivar met opvallende goudgele bladeren is Catalpa bignonioides ‘Aurea’, deze boom vind je vaak in botanische tuinen.

We willen graag afsluiten met twee prachtige beschrijvingen van een Trompetboom. Allereerst de beschrijving van Hanah van Munster over een bloeiende Trompetboom in haar eerste roman uit 2009, deze is onderstaand weergegeven:

De boom hing vol met open gebloeide bloemen die in pluimvormige boeket en bij elkaar, naast, boven, onder me, om me heen hingen. De trompetbloemen waren wit bespikkeld met paarse vlekjes. Ze wasemden een stroperige gifzoete geur uit die me verdoofde en geruststelde. De grote behaarde bladeren vormden een geleed, lichtgroen schild waar de zon hier en daar goudgele slingers tussen strooide”.

Hannah van Munster in “De trompetboom”

Ten slotte een gedicht van de bekende Vlaamse dichter Guido Gazelle, genaamd ‘Bignonia Catalpa’. Het is geschreven op 19/8/1897 en bestaat uit 6 coupletten, het derde couplet is onderstaand weergegeven.

“De wind is opgestaan; hij schudt de blâren
dat het perels overal aan ’t leken gaat;
in ’t groen catalpaloof hij, heengevaren,
de schaduwe en de takken openslaat
daaronder ik nu zitte en asemhale,
nu zuchte, in de al te heete zonnestrale.”

De bijgevoegde foto’s van de bloeiende Catalpa bignonioides zijn genomen door Arie Idema in de tuinen van kasteel de Haar in Haarzuilens (www.kasteeldehaar.nl).
De hoofdfoto is genomen door Marwin Dekkers in Kronenberg.

Wij wensen u en uw familie een heel fijn Kerstfeest en een gelukkig Nieuwjaar!
Laat de trompetboom schallen ….

Weer graag tot ziens in 2019!

Team Boomkwekerijen M. van den Oever

 

Download bovenstaande Catalpa bignonioides beschrijvingPdf download

 

 

 

Catalpa bignonioides (kasteel Haarzuilens Utrecht)
Catalpa bignonioides (kasteel Haarzuilens Utrecht)
Catalpa bignonioides (China)
Catalpa bignonioides (China)
Catalpa bignonides vruchtdracht
Catalpa bignonides vruchtdracht
Kronenberg | CATALPA BIGNONOIDES
Kronenberg | CATALPA BIGNONOIDES
Bloeiwijze Catalpa bignonioides (Haarzuilens Utrecht)
Bloeiwijze Catalpa bignonioides (Haarzuilens Utrecht)