Geachte relatie,

Wij danken u voor uw vertrouwen in ons bedrijf afgelopen jaar.
Wij staan graag als ‘Leefwereldverbeteraars’ weer voor u klaar vanaf de tweede week in het nieuwe jaar 2020.

Wij wensen u hele fijne feestdagen en een groen en gezond 2020!

Als bijlage onze kerstbeschrijving 2019 en vergroenkans 2020: Castanea sativa (tamme kastanje)

Download hier onze Castanea sativa kerstbeschrijving 2019 (pdf)


Castanea sativa (Tamme kastanje)

We sluiten het kalenderjaar wederom graag af met de beschrijving van een mooie botanische soort. Dit jaar hebben we de keuze gemaakt voor Castanea sativa. De boom komt van nature voor in het Middellandse Zeegebied en rondom de Zwarte Zee. De boom groeit vaak in mediterrane eikenbossen en heeft een voorkeur voor een silicaat-houdend gesteente.

Algemeen is bekend dat Castanea sativa door de Romeinen is verspreid door Europa. Zo hebben de Romeinen veel kastanje bomen aangeplant voor het genereren van voedsel voor hun legioenen. Uit recente onderzoeken blijkt overigens dat de Kelten de boom al 200 jaar voor Christus hebben verspreid in Noord-Europa, de boom bleek vooral goed te groeien in de warmere gebieden van het Rijndal.

De botanische geslachtsnaam Castanea heeft de boom waarschijnlijk te danken aan het Griekse woord Kastania. Deze Griekse naamgeving is weer ontleend aan een verwante taal in de regio van Armenië. In Griekenland zelf bestaan minstens tien dorpjes met de naam Kastania, de dorpsnamen zijn waarschijnlijk genoemd naar de naamgeving van de boom. De soortaanduiding sativa betekent in het Latijn ‘gekweekt, verbouwd’. In het Nederlands heeft het woord ‘tam’ dezelfde betekenis: getemd, gekweekt en dus eetbaar.

Vanaf de middeleeuwen werden veel tamme kastanjebomen aangeplant in kloostertuinen en op landgoederen. Veel monumentale exemplaren zijn te vinden op de Nijmeegse heuvelrug, in de regio Arnhem en op diverse plaatsen in Limburg. Alleen op hogere zandgronden in Nederland kan de boom uiteindelijk echt de hoogte van 25 meter halen, daarop voelt de boom zich ook het beste thuis.

In Zuid-Engeland staan hele grote exemplaren van Castenea sativia, maar de bekendste kastanjeboom staat op de helling van de vulkaan Etna op Sicilië. Op slechts acht kilometer van de krater van de Etna staat een wereldberoemde kastanje die de naam heeft: ‘Kastanje van de honderd paarden’ (‘Castagno dei 100 cavalli’). Deze boom bestaat momenteel uit drie bomen of stammen met een omtrek van 13, 20 en 22 meter. De boom is waarschijnlijk heel oud, uit de literatuur is op te maken dat de boom er waarschijnlijk al voor het begin van onze jaartelling stond.

 

Vruchtdracht Castanea sativa
Bloei en blad Castanea sativa

In de zomer kun je de Castanea sativa duidelijk herkennen aan de lange, smalle grof gezaagde lancetvormige bladeren. De witte en geurende mannelijke bloemen verschijnen in het voorjaar tot 13 cm lange aren aan de kastanjebomen, deze zijn zeer opvallend en sierrijk. In het najaar verschijnen de typische doosvruchten, dit zijn scherp gestekelde bolsters met daarin meestal twee tot hooguit vier eetbare kastanjes. Tamme kastanjes zijn gewoon rauw te eten nadat deze in de maand oktober van de bomen vallen. In veel Midden- en Zuid-Europese landen worden gepofte kastanjes op straat verkocht in kleine kraampjes. De bijgevoegde foto van de verkoop in de stad zijn gemaakt in Lissabon.

 

Poffen van tamme kastanjes in Lissabon
Poffen van tamme kastanjes in Lissabon

Een bekende cultivar is Castanea sativa ‘Lyon’, deze boom blijft duidelijk iets kleiner dan de soort. De kroonvorm heeft een meer grillige vorm en de kastanjes glimmen wat meer. Vaak worden de Paardenkastanje (Aesculus hippocastanum) en de Tamme kastanje (Castanea sativa) met elkaar verward. De vrucht van de Paardenkastanje is echter niet eetbaar en de boom behoort tot een andere plantenfamilie, de bolsters hebben veel minder en kortere stekels.

De Castanea sativa kan prima worden aangeplant op groenstroken, in parken of op landgoederen. Vanwege de vruchtdracht is de boom minder geschikt om aan te planten in straten of op pleinen.

We sluiten graag af met een beschrijving van de monumentale tamme kastanje boom in het Limburgse Vlodrop en een recept om zelf kastanjes te poffen:

De ‘Oude Dame Castanea sativa’ die alles zag – Vlodrop, Limburg
In het Limburgse kerkdorp Vlodrop staat zij, een tamme kastanje, rijzig en gracieus. De trotse, jaarlijks veel vruchtdragende diva heeft een taille van maar liefst 575 cm. Ze heeft een hoog opgeheven bladerdek met een tot de grond reikende twijgenkrans. Waarschijnlijk is ze rond 1664 geplant door de toenmalige eigenaar van het Steenen Huys Gerard Bordels, burgemeester van Roermond.

https://www.trouw.nl/duurzaamheid-natuur/van-grafwachter-tot-kabouterboom-twaalf-bijzondere-monumenten-kunnen-boom-van-het-jaar-worden~b77321af/

Instructies poffen van de tamme kastanje

  1. Wanneer de tamme kastanjes nog in hun bolster zitten, dan ontdoe je deze hiervan.
  2. Meestal zitten meerdere kastanjes in een bolster.
  3. Kerf met een scherp mesje de tamme kastanjes bovenop in door er een kruisje in te snijden.
  4. Leg de kastanjes in een vuurbestendig BBQ bakje op het rooster van de BBQ of plaats de kastanjes direct op een rooster.
  5. Je kan de kastanjes ook in de oven poffen. Vergeet dan in ieder geval niet de noten in te kerven. Anders kunnen ze echt hard poffen en alle kanten op vliegen. Met het inkerven doen ze dat niet. Verwarm de oven dan voor op 200 graden.

Ingrediënten

  • Tamme kastanjes
  • Eventueel klontje boter
  • Eventueel een beetje zeezout
Vruchtdracht Castanea sativa
Vruchtdracht Castanea sativa

Wij wensen u en uw familie een heel fijn Kerstfeest en een gelukkig Nieuwjaar!
Laat de kastanjes knallen …


Weer graag tot ziens in 2020!

Team Boomkwekerijen M. van den Oever

 

Castanea sativa te Haaren
Castanea sativa te Haaren

Download hier onze Castanea sativa kerstbeschrijving 2019 (pdf)